Đất bón nhiều phân hóa học: làm gì cho đúng mùa vụ

Nếu ruộng hay vườn của bạn đã dùng nhiều phân hóa học lâu ngày, đất thường dễ chai, chua và kém tơi. Bài này giúp bạn biết nên làm gì theo đúng thời điểm, cách xử lý từng bước và khi nào nên chọn sản phẩm hỗ trợ cải tạo đất. Nội dung phù hợp cho bà con đang cần phục hồi đất trước vụ mới hoặc sau thu hoạch.

Vì chưa có thông tin vùng miền và cây trồng cụ thể, bài này chỉ nêu theo mùa vụ chung để bà con tham khảo. Thời điểm dễ xử lý đất là lúc đất đang trống cây, hoặc ngay sau thu hoạch, khi chưa bước vào giai đoạn ra hoa và nuôi trái non. Nếu ruộng bị khô hạn kéo dài, bà con nên làm sớm trước khi bước vào đợt tưới dày. Nếu đất có dấu hiệu chua, phèn, mặn hoặc chai cứng, nên tranh thủ giai đoạn đầu vụ để cải tạo, rồi mới xuống giống. Với vườn cây lâu năm, việc xử lý nên chia ra nhiều lần trong năm, tránh dồn một lần rồi mới bón tiếp phân hóa học. Khi cần đọc thêm cách dùng chế phẩm sinh học cho đất, bà con có thể xem bài Chế phẩm sinh học: khi nào dùng để xử lý đất?.

1. Dừng bón dồn phân hóa học trong lúc đất đang yếu. Nếu vẫn tiếp tục bón, đất càng dễ chua và rễ càng khó ăn. 2. Kiểm tra hiện trạng ruộng hoặc vườn: đất có chai mặt, đóng váng, rễ yếu, cây chậm lớn hay không. Nếu thấy đất có biểu hiện phèn mặn hoặc chua, ghi lại để xử lý đúng. 3. Làm sạch cỏ, xới nhẹ mặt đất hoặc phá váng để đất thoáng hơn. Không xới quá mạnh làm đứt rễ. 4. Dùng giải pháp cải tạo đất vào lúc đất đủ ẩm, tránh lúc nắng gắt. Với sản phẩm ATW Resoil, phần hướng dẫn ghi rõ: "Hướng dẫn sử dụng: Hòa 1 lít sản phẩm với 600-1000 lít nước". Phần tiếp theo ghi: "Cải tạo đất, phòng trừ nấm bệnh hại rễ: Đối với cây lâu năm (cây ăn trái, cây công nghiệp,…) sử dụng 2-3 lần/năm, cách nhau 2-3 tháng/lần. Cây ngắn ngày (rau màu, lương thực,…) sử dụng 2-3 lần/vụ. Lần 1 khi gieo trồng, lần 2 sau 15-20 ngày." 5. Sau xử lý, theo dõi sức đất và sức rễ. Nếu đất còn chua hoặc bí, bà con có thể cần lặp lại đúng nhịp đã ghi trong hướng dẫn. Khi cần đọc thêm cách khử chua đất nhiễm phèn đúng mùa, xem bài Khử chua đất nhiễm phèn: làm sao cho đúng mùa vụ?.

Lỗi hay gặp nhất là bón tiếp phân vô cơ ngay khi thấy cây chậm lớn. Làm vậy chỉ ép rễ làm việc trong nền đất đang xấu. Lỗi thứ hai là xử lý đất quá muộn, đến lúc rễ đã yếu nhiều thì phục hồi chậm hơn. Lỗi thứ ba là tưới hoặc bón sản phẩm khi đất quá khô, nên hoạt chất khó phân tán đều. Lỗi thứ tư là trộn quá nhiều loại cùng lúc rồi không đọc kỹ hướng dẫn, dễ làm lệch quy trình và tốn chi phí. Bà con nên nhớ, đất cần được phục hồi trước, rồi mới tính chuyện nuôi cây tiếp.